مجله آموزشي راه نو

كمپ ترك اعتياد اهواز، مركز ترك اعتياد اهواز : اختلال شخصيت خودشيفته چيست و داراي چه مشخصاتي است؟ براي شناخت تيپ شخصيتي خودشيفته به چه اطلاعاتي نياز داريم و چگونه مي توان با اين شخصيت روبرو شد و با آن برخورد داشت؟

در اين نوشتار مركز ترك اعتياد اهواز كمپ به توضيح و تشريح اختلال خودشيفتگي پرداخته است تا شما همراهان ارجمند به اطلاعات مهمي در رابطه با اين اختلال شخصيتي دسترسي پيدا فرماييد. لطفا تا انتهاي مقاله ما را همراهي بفرماييد.

ويژگي هاي اختلال شخصيت خودشيفته

• خود را فرد بسيار مهمي مي داند و غالبا در مورد توانايي ها و موقعيت هاي خود غلو ميكند.
• ذهن او همواره مشغول خيال پردازي درباره موفقيت، قدرت، زيبايي و يا عشق است.
• او خود را فرد خاصي مي داند كه تنها توسط افراد خاص، باهوش و مشهور درك مي شود.
• او نياز به تحسين شديد و مداوم شما دارد. . همواره خود را حق به جانب مي داند و انتظار دارد كه ديگران به گونه اي خاص با او برخورد كنند و با آرزوها و اميال او همراهي كنند.
• غالبا از ارتباط با ديگران در جهت تحقق نيازهاي خود سوء استفاده ميكند.
• به نظر مي رسد كه او فاقد حس همدلي است. به همين جهت قادر به درك و پاسخگويي به احساسات و نيازهاي ديگران نيست.
• او غالبا به ديگران حسادت مي ورزد و يا بر اين باور است كه ديگران نسبت به او حسادت مي ورزند.
• غالبا در افكار و رفتار او مي توان فخرفروشي نسبت به ديگران را مشاهده كرد.

اگر شما متوجه شديد كه نيازها، آرزوها و علايق خود را ناديده گرفته ايد و تمام توجه خود را به سمت برآورده ساختن نياز سيري ناپذير محبوب خود با اختلال شخصيت خودشيفته به دريافت تحسين و تمجيدي كه سزاوار آن نيست، معطوف ساخته ايد، بايد بدانيد از آن دسته افرادي هستيد كه به طور ناخوداگاه جذب و شيفته افراد خودپسند مي شويد.

به راستي زندگي در سايه فردي خودپسند چه معنايي براي شما دارد؟ چرا شما همواره عاشق افرادي مي شويد كه به جز خودشان به كس ديگري فكر نمي كنند؟ اگر محبوب كنوني شما فردي با تيپ شخصيتي خودشيفته است، اگر شما همواره با چنين افرادي وارد رابطه عاطفي مي شويد، به شما توصيه مي كنيم كه حتما اين نوشتار را مطالعه كنيد.

اختلال شخصيت خودشيفته

فرد با تيپ شخصيتي خودشيفته اصرار زيادي به دريافت تحسين و تمجيد از سوي ديگران دارد. متخصصين حيطه سلامت رواني اين گونه افراد را در ذيل افراد داراي بيماري خودشيفتگي طبقه بندي مي كنند. سه ويژگي برجسته را در اين افراد مي توان مشاهده كرد:

• ۱- اهميت فوق العاده زيادي براي خود قائل مي شوند.
• ۲- همواره درصدد دريافت تحسين و تمجيد از سوي ديگران هستند.
• ۳- قادر به هم حسي و همدلي و درك ديگران نيستند. شايد شما آن افسانه يوناني درباره آن جوان خودشيفته را شنيده يا خوانده باشيد.

او عميقا عاشق خودش بود و در نهايت يك روز تصوير خودش را در آب مشاهده كرد، به قصد در آغوش گرفتن تصويرش، به درون آب رفت و در نهايت غرق شد اين نهايت خودشيفتگي است. عشقي افراطي به خود كه عشق به ديگران را تقريبا غيرممكن مي سازد.

يك فرد با اختلال شخصيت خودشيفته نسبت به خود داراي احساسي است كه روان شناسان آن را «خود بزرگ بيني» مي نامند و به معناي اين است كه او با برداشتي غلو شده از توانايي ها و موفقيت هاي خود، به مانند طاووس در ميان ديگران راه مي رود و از هيچ فرصتي در جلب ديگران به تمجيد از بزرگي ذاتي خودش غفلت نمي ورزد.

اختلال شخصيت خودشيفته | محبوب خودشيفته

اگر محبوب شما يك فرد خودشيفته است، شما غالبا احساس خواهيد كرد كه ويژگي ها و محسنات شما از سوي او ناديده گرفته مي شود. به ياد داشته باشيد كه افراد خودشيفته در ظاهر خود را برتر از ديگران نشان نمي دهند، بلكه آنها واقعا باور دارند كه داراي ويژگي هاي برتر، خاص و منحصر به فردي هستند. با اينكه ممكن است خيالپردازي هاي آنها در مورد خودشان، فقط در ذهنشان انجام بگيرد، اما در غالب موارد با كمي دقت، شما مي توانيد آثار آن را در گفتار و رفتار آنها مشاهده كنيد. در چنين مواقعي اگر شما از تحسين و تمجيد آنها غفلت كنيد، آنگاه با واكنش منفي آنها روبه رو خواهيد شد.

يك محبوب خودشيفته به طور مداوم در مورد خودش لاف ميزند و گزافه مي بافد و به همين دليل غالبا در نظر ديگران فردي متكبر و ناخوشايند جلوه مي‎كند. همچنين از آنجايي كه او گمان مي كند كه فردي بسيار خاص و بي نظير است، غالبأ مايل است كه با افراد و با گروه هايي كه گمان مي كند آنها نيز خاص و بي نظير هستند به طريقي رابطه برقرار كند.

بنابراين، هيچ بعيد نيست كه فرد با اختلال شخصيت خودشيفته به خاطر اينكه شما را فردي بسيار زيبا، ثروتمند و با موفق و سزاوار ارتباط با خودش مي داند، مايل به برقراري رابطه عاطفي با شما شده باشد. يك فرد خودشيفته شايد فقط به اين خاطر به بهترين پزشكان يا آرايشگران مراجعه مي‎كند كه مهر تأييدي بر احساس بهترين بودن خودش زده باشد.

خودشيفته و رابطه عاطفي

فرد خودشيفته در يك رابطه عاطفي به دليل درخواست مداوم توجه، تحسين و تمجيد، در نهايت فرد مقابل خود را خسته و مستأصل مي سازد. او دقيقا شبيه به يك كودك رفتار مي كند. عزت نفس او بسيار شكننده است و عطش سيري ناپذيري نسبت به دريافت تحسين و توجه از خود نشان مي دهد و اگر شما از اين كار اجتناب كنيد، ممكن است كه با اخم و قهر و پرخاش او روبه رو شويد.

توقع دريافت توجه خاص از سوي ديگران، برجسته ترين ويژگي يك فرد با اختلال شخصيت خودشيفته است. او بدون اعتنا به موقعيت و زمينه اي كه در آن قرار دارد، انتظار دارد كه ديگران به گونه يك فرد برجسته با او رفتار كنند. بنابراين، اگر در جايي حتي در يك رستوران يا در برخورد با يك فرد ناشناس نيز احترام و توجه مورد توقع خود را دريافت ندارد، در ابتدا متعجب مي گردد و سپس در نهايت، با خشم و ناراحتي واكنش نشان مي دهد. به طور مثال، محبوب خودشيفته آنقدر خودش را مهم مي داند كه ممكن است صحبت شما را قطع كند، چون گمان مي كند، صحبت خودش مهمتر است و يا ديرتر از همه در جايي حضور مي يابد (چون گمان مي كند ديگران بايستي در انتظار او بمانند).

مشكل رابطه در اختلال شخصيت خودشيفته

افزون بر تكبر، فخر فروشي و ادعاي سروري كه از ويژگي هاي فرد خودشيفته محسوب مي شود، او داراي نقص شديد در برقراري رابطه صميمانه با ديگران است. اين نقص احساس همدلي است، به همين دليل محبوب خود پسند شما قادر به درك و فهم شما و احساسات، تجربه ها و تمايلات شما نيست. به عبارت ديگر او نمي تواند به تبادل عاطفي دوسويه و ديدن دنيا از طريق نگاه فرد ديگر بپردازد، حتي اگر براي لحظه اي نيز با ديگران هم حسي و همدلي كند، دوباره به سرعت به موضع خود باز مي گردد.

يك فرد با اختلال شخصيت خودشيفته همواره نسبت به ديگران احساس حسادت مي كند (هر چند تلاش مي كند آن را ظاهر نسازد) و ممكن است گمان كند كه ديگران نسبت به او حسادت مي كنند. افراد خودشيفته بر اين باورند كه آنها در مقايسه با ديگران بيشتر مستحق ثروت و موفقيت هستند، به همين دليل غالب خود را ملزم مي بينند كه با اشاره به نقاط ضعف و نقص ديگران، برتري خود را به اثبات رسانند.

در نهايت فرد با بيماري خودشيفتگي فردي است كه به آساني آزرده خاطر مي شود. اين آزردگي خاطر هنگامي رخ مي دهد كه احساس عزت نفس كاذب فرد خودشيفته مورد تهديد قرار مي گيرد با پرده از روي آن برداشته مي شود. بنابراين، هنگامي كه فرد محبوب او در زمينه تحسين و تمجيد از او ناموفق عمل ميكند يا رفتارهاي متكبرانه او را زير سوال مي برد، احساس مي كند كه مورد حمله و تحقير واقع شده است و به دنبال آن ممكن است كه به وسيله بداخلاقي، قهر، خشم، تحقير و يا فحاشي و در برخي موارد حمله فيزيكي واكنش نشان دهد.

اختلال شخصيت خودشيفته چگونه شكل مي گيرد؟

در پاسخ به اين پرسش بايد گفت كه يك كودك به دو طريق در بزرگسالي به يك فرد خودشيفته تبديل مي شود.

طريق اول

والدين به ستايش افراطي كودك مي پردازند. آنها در ارزيابي توانايي هاي كودك خود غلو مي كنند و به طور مكرر او را مورد تحسين و تمجيد بي مورد قرار مي دهند (به طور مثال، به طور مداوم به او ميگويند: پسرم يك تكه جواهر است، پسرم نظير ندارد، بهترين است.

البته همه والدين براين باور هستند كه فرزندشان معركه است، با اين تفاوت كه والدين فرد با تيپ شخصيتي خودشيفته در كنار تحسين و تمجيدهاي فراوان خود، فراموش ميكنند كه به كودك خود گوشزد كنند كه هر فرد در كنار نقاط مثبت خود، داراي نقاط ضعف و نقايصي نيز هست.

همچنين اين والدين خود را وقف كامل در راه ارضاي نيازهاي فرزندشان مي كنند، بدين ترتيب چنين كودكي به دريافت تحسين و تمجيد مداوم از سوي ديگران عادت مي كند و هنگامي كه به سنين بزرگسالي مي رسد، توقع دارد كه ديگران (از جمله شما كه محبوب او هستيد) نيز به همان روند گذشته به تحسين و تمجيد غير مشروط او ادامه دهند.

طريق دوم

براي شكل گيري يك شخصيت با اختلال شخصيت خودشيفته، خودشيفتگي جبراني نام دارد. در اين روش شايع، شخصيت خودشيفته به منظور جبران آزارها و بي اعتنايي هاي شديد تجربه شده در دوران كودكي، شكل مي گيرد.

در چنين مواردي كودك احساس مي كند كه تنها دو راه در برابر او وجود دارد:

• ۱- يأس و نااميدي.
• ۲- پناه بردن به خيالپردازي هاي خود بزرگ بينانه.

كودكي كه مورد آزار جسمي، رواني و بي احترامي شديد قرار مي‎گيرد و به طور كامل از سوي والدين خود مورد غفلت واقع مي شود، خودشيفتگي جبراني مي تواند راه حل سازگارانه خوبي براي او باشد. او با اتخاذ استراتژي انكار واقعيت و غوطه ور شدن در جهان تخيل مي تواند از رويارويي با احساسات دردناك دروني خود اجتناب ورزد.

البته هنگامي كه اين كودك به دوران بزرگسالي مي رسد، خودشيفتگي جبراني او به صورت جنبه‎هاي تثبيت شده و ناخود آگاه از نماي شخصيت او جلوه گر مي شود. در حدود ۵۰ تا ۷۰ درصد از افراد خودشيفته را مردان تشكيل مي دهند.

سوالات متداول

عزيزان و همراهان ارجمند براي دريافت اطلاعات بيشتر و همچنين اخذ مشاوره روانشناختي در زمينه بستري نمودن فرد معتاد خود در يكي از مراكز همكار كمپ ترك اعتياد اهواز كمپ لطفا با مشاورين ما تماس حاصل فرماييد.

منبع : خودشيفتگي